Làm thế nào để chọn ống kính tốt nhất cho máy ảnh DSLR của bạn

Khi đọc bài viết này có lẽ bạn đã sắm cho mình một chiếc máy ảnh DSLR mới hoặc có thể bạn đã học được những điều cơ bản về nhiếp ảnh và bạn đang muốn mở rộng bộ sưu tập ống kính của bạn. Thật ra thứ để làm nên chất lượng ảnh ở đây thật ra chính là ống kính máy ảnh của bạn. Khi bạn dùng một ống kính chất lượng cao thì tất nhiên nó sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn trong chất lượng hình ảnh của bạn. Bạn đã đầu tư vào một máy ảnh, bây giờ là lúc để đầu tư vào một số ống kính. Nhưng bạn nên bắt đầu từ đâu? Hướng dẫn này sẽ giúp bạn học cách chọn ống kính máy ảnh một cách tốt nhất.

Ống kính Prime vs Ống kính Zoom

Điều đầu tiên để hiểu về ống kính đó là chúng đều được chia ra làm 2 hai loại điển hình là: ống kính Prime (tiêu cự cố định) và ống zoom (tiêu cự thay đôi được). Những ống kính Prime thường có một tiêu cự cố định (ví dụ: 50mm,85mm,35mm), trong khi ống kính zoom thường là một đoạn dải tiêu cự  (ví dụ: 24-70mm,18-135mm,20-40mm). Các ống kính Prime thường có chất lượng quang học cao hơn bởi vì có ít bộ phận máy móc để kéo dài ống kính hơn và chất lượng thủy tinh thường cao cấp hơn mang lại hình ảnh sắc nét hơn. Các ống kính Prime cũng có khẩu độ cố định và lớn hơn trong khi ống kính zoom thường có 2 khẩu . Bù lại, nếu so về giá tiền ở cùng một mức độ chất lượng thì ống Prime lại nhỉnh hơn về giá tiền và chất lượng ( Nếu so về trong tầm giá ).

Một ống kính có khẩu độ cố định có nghĩa là một ống kính có độ mở khẩu độ không thay đổi cho dù tiêu cự có thay đổi ( đối với lens zoom một khẩu độ ) (ví dụ 16-80mm / 2.8). Các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp thường phải trả thêm tiền cho ống kính zoom với khẩu độ cố định, do đó họ không phải điều chỉnh tốc độ màn trập hoặc ISO khi phóng to một đối tượng để duy trì sự phơi sáng chính xác. Thấu kính zoom rẻ hơn thường có 2 khẩu độ thay đổi để gỉam chi phí sản xuất. Đối với phần lớn các ống kính zoom,tiêu cự thường là giữa f / 3.5-5.6, phụ thuộc vào độ dài tiêu cự của bạn.

Giống như nhiều thứ trong nhiếp ảnh, có những trường hợp ngoại lệ. Hai ống kính được đề cập ở trên (50mm và 16-80mm) là những ví dụ điển hình . Ba nhà sản xuất máy ảnh DSLR lớn nhất là Pentax , Nikon và Canon, đều thực hiện một số thay đổi trên ống kính 50mm. Nikon làm các phiên bản f / 1.8 và f / 1.4 cũng như Canon cùng với phiên bản f / 1.2. Thật đáng ngạc nhiên, bạn có thể thấy mọi phiên bản f / 1.8 từ cả hai nhà sản xuất đều với giá khoảng 2 triệu đồng cho một ống kính có tiêu cự f1.8 (Cái giá khá rẻ cho một ống kính có tiêu cự f1.8 !). Thậm chí chất lượng của nó không hề tồi một tý nào . Ngược lại,với ống kính cố định 24-70mm của Canon là một lựa chọn đắt tiền hơn,với giá bán lẻ khoảng 2.000 USD. Nhưng với mức giá này bạn sẽ có được một ống kính đáp ứng được mọi nhu cầu bạn cần,với 1 khẩu độ không đổi là 2.8 phù hợp cho nhiều mực đích

Ống kính và độ dài Tiêu cự

Các tiêu cự khác nhau thường được chia làm các mục đích sử dụng khác nhau,dưới đây là một số ống kính được chia làm những nhiệm vụ và mục đích chụp khác nhau

Ống kính mắt cá: 8mm – 16mm

Ống kính Fisheye – thường gọi là ống kính mắt cá – là một loại ống kính có cấu trúc thấu kính đặc biệt nhằm mang lại hiệu ứng hìn ảnh lạ và tương tự như mắt cá nhìn trong môi trường nước. Ban đầu, loại ống kính này được sản xuất dành riêng phục vụ công việc nghiên cứu lãnh vực thiên văn khí tượng. Các chuyên gia sử dụng ống kính này chụp lại hình ảnh bầu trời, hình ảnh của quá trình hình thành ngưng tụ hơi nước trong bầu khí quyển … và họ gọi là “ống kính của bầu trời”. Về sau, khi nhiếp ảnh phát triển rộng, loại ống kính này nhanh chóng được sử dụng phổ biến trong giới nhiếp ảnh. Nhiều người thích và tìm mua loại ống kính này ráo riết, trong đó một số vì nhu cầu sáng tác ảnh trong công việc, một số vì vui thích với hiệu ứng lạ của loại ống kính này. Hơn nữa, fisheye cũng được sử dụng như một ống kính trong bộ ống kính góc rộng của người chụp ảnh, dễ dàng chụp sáng tạo những khoảnh khắc bất ngờ.

Ống kính góc siêu rộng: 16mm – 21mm

Đối với những người nghiện chụp ảnh phong cảnh, những ống kính siêu rộng luôn là lựa chọn không thể thiếu trong bộ đồ nghề nhiếp ảnh cùng với chân máy. Nếu là lần đầu tiên sử dụng các ống kính đặc biệt này, bạn sẽ có cảm giác choáng ngợp khi cả thế giới bỗng đột nhiên thu lại trong ống ngắm. Và sau khi tấm ảnh “hoánh tráng” với núi sông hùng vĩ dưới bầu trời xanh ngắt hay cảnh thành phố rực rỡ ánh đèn được chụp từ trên cao ra đời, nó sẽ mang lại cho bạn cảm giác sung sướng rất đặc biệt.

Ống kính góc rộng: 21mm – 35mm

Ống góc rộng (wide lens) là loại ống kính có chiều dài tiêu cự dưới 35 mm, nếu qui đổi trên hệ full-frame. Điều này đồng nghĩa với việc, khi sử dụng loại ống kính này, bạn sẽ có những bức ảnh với trường nhìn lớn hơn 55 độ. Ống cực rộng (ultra-wide lens) thường có tiêu cự trong khoảng 20 mm hoặc thấp hơn nữa. Đối với các máy crop frame (DX), tiêu cự ghi trên ống kính nhỏ hơn 24mm mới được coi là góc rộng do phải nhân với hệ số 1.5 hoặc 1.6 của sensor nhỏ hơn. Ống siêu rộng cho crop hiện nay cũng không hiếm lắm, với Canon EFS 10-20mm, sigma 10-22mm f4-5.6 (for Canon, Nikon), Tokina 11-16mm (for Canon và Nikon)… Bạn nào sử dụng ống kit 18-55mm thì tiêu cự góc rộng sẽ nằm trong dải từ 18mm đến 24mm.

Ống kính tiêu cự cố định: 35mm,70mm

Ống kính một tiêu cự (prime lens), chúng ta vẫn nghe chúng có độ sắc nét hơn ống zoom, ảnh trong hơn zoom… và hầu hết những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp đều sở hữu ống kính một tiêu cự như 20mm, 24mm, 35mm, 50mm, 85mm, 135mm, 180mm, 200mm… Ống prime thường có khẩu độ lớn, còn tiêu cự cụ thể nào là chọn một hiệu ứng tương ứng riêng của tiêu cự đó phù hợp với nhu cầu chụp của mình. Như vậy, hiểu rõ ràng hiệu ứng từng tiêu cự là việc cần thiết trước khi sắm một ống kính.

 Ống kính Tele: 70mm-135mm

Thật tuyệt vời khi chụp các vật ở xa bằng ống kính tele, với độ dài tiêu cự lớn, độ sâu trường ảnh nông, ống kính có khả năng làm mờ nền, nhằm nhấn mạnh đối tượng cần chụp hơn, tránh các chi tiết thừa. Một số ống kính có mức giá tương đối thấp thường có phạm vi tiêu cự 70-300mm nhưng độ mở ống kính bị thu hẹp lại. Tuy nhiên, nếu ngân sách bạn cho phép, bạn có thể sắm cho mình một lens tele có độ mở lớn hơn, cho phép bạn linh hoạt trong điều kiện ánh sáng yếu, chất lượng hình chụp chất lượng hơn.

Ai cũng công nhận chụp chân dung bằng tele ảnh trông nịnh mắt vô cùng. Ngoài việc xóa phông dễ dàng , khuôn mặt không bị biến dạng như khi sử dụng ống 50mm hay nhỏ hơn. Ngoài ra, ống tele tạo ra khoảng cách đáng kể giữa người chụp & chủ thể, giúp cho chủ thể được thoải mái & tự nhiên hơn. Ngoài những lợi ích kể trên, các nhiếp ảnh gia thời trang rất thích sử dụng tele khi cần để xóa phông toàn thân. Trên thực tế, ống 50mm f1.4 mở khẩu tối đa cũng có thể xóa phông rất mạnh, nhưng khi cần chụp toàn thân, nhiếp ảnh gia không thề đứng quá gần người mẫu nên hiệu ứng xóa phông không rõ rệt, hơn nữa hình ảnh không quá nét tại f1.4 hoàn toàn có thể xảy ra. Vì vậy, để xóa phông toàn thân nhiếp ảnh gia sẽ xóa phông bằng tiêu cự chứ không phải khẩu độ

 Ống kính siêu tele: 135mm – 400mm +

Ống kính tele là một công cụ tuyệt vời giúp người cầm máy tiến gần đến chủ thể ngay cả khi không thể. Thiết bị thích hợp cho cả ảnh chân dung cũng như ảnh phong cảnh, thiên nhiên hoang dã. Tuy nhiên, để có những shot hình đẹp, người dùng cũng nên chú trọng đầu tư phụ kiện nhằm giảm thiểu nhòe hình do rung máy.

Tùy thuộc vào ống kính của nhà sản xuất mà bạn đang sử dụng, các nhóm này có thể thay thế mục đích sử dụng cho nhau. Nhưng nói chung, bạn sẽ thấy rằng ống kính góc rộng siêu được sử dụng cho kiến ​​trúc; góc rộng cho cảnh quan; prime cho đường phố và tài liệu; tele để chụp chân dung; và siêu tele cho thể thao và động vật hoang dã. Điều quan trọng cần lưu ý là ống kính có tiêu cự càng dài, bạn càng phải chịu ảnh rung máy ảnh, vì vậy hãy cẩn thận khi sử dụng tốc độ màn trập bằng hoặc ngắn hơn chiều dài tiêu cự của ống kính của bạn (ví dụ: 1/250 cho 200 Ống kính -250mm).

Ống kính đặc biệt

Ống kính macrro

Ngoài ra còn có nhiều loại ống kính đặc biệt. Ống kính macro có thể tập trung gần đối tượng hơn ống kính thông thường, với tỉ lệ 1: 1. Chúng chủ yếu được sử dụng cho nhiếp ảnh cụp thiên nhiên khi chụp các con vật nhỏ.

Ống kính thay đổi độ nghiêng

Khi dịch chuyển mặt phẳng ống kính tịnh tiến lên xuống hoặc sang hai bên (shift), không còn chính diện với cảm quang (hoặc phim) thì phối cảnh sẽ thay đổi. Điều này rất có lợi khi chụp nhà cửa, nội thất, giúp không bị nghiêng ngả méo mó.

Khi xoay nghiêng ống kính (tilt) sao cho không còn song song với mặt phẳng của cảm quang (hoặc phim) thì khu vực ảnh rõ cũng sẽ không còn song song với máy ảnh nữa, mà nằm nghiêng và có dạng hình chêm (khu vực màu xanh dương ở hình minh họa 3 ở trên) và như vậy có khả năng lấy nét được các chủ thể từ gần thậm chí tới vô cực mà không cần phải đóng khẩu thật nhỏ. Hoặc lựa chọn khu vực nét khá nhỏ không khi các khu vực khác lại mờ nhòe một cách rất lạ.

Ứng dụng chính của ống kính tilt-shift là chụp kiến trúc, nội thất và chụp nét sâu. Một vài ứng dụng khác là:

– Giả lập hình thu nhỏ (tuy chụp cảnh tự nhiên nhưng có cảm giác như mọi vật nhỏ như trong sa bàn, cũng là do khả năng lấy nét chọn lọc đặc biệt của tilt).

–  Chụp gương phản chiếu nhưng không hề thấy máy ảnh trong đó (shift).

–  Chụp panorama nhưng không phải xoay chuyển máy ảnh (bấm nhiều kiểu với ống kính shift)…

Sự khác nhau giữa khung hình của máy full frame và máy ảnh DSLR Crop-Frame

Trước khi bạn mua ống kính mới, điều quan trọng là phải biết máy ảnh của bạn thuộc loại máy ảnh có cảm biến gì, máy ảnh crop (APS-C)  hay máy full frame. Máy ảnh full frame có một cảm biến 35mm trong khi máy ảnh crop có một cảm biến nhỏ hơn, khoảng 24mm. Điều này có nghĩa là một ống kính full-frame sẽ có độ dài tiêu cự ngắn hơn trên thân máy của máy crop hơn là trên máy full frame. Ví dụ: ống kính 50mm trên thân máy khung hình toàn bộ chỉ là ống kính 31,3 mm trên máy crop

Mẹo chuyển đổi: Để chuyển đổi độ dài tiêu cự từ khung hình full frmae sang khung crop đó là lấy tiêu cự ống kính nhân với 1,6. Để chuyển đổi độ dài tiêu cự từ khung crop xuống khung full frame thì chia cho 1,6.

May mắn thay, các nhà sản xuất ống kính đã nhận ra vấn đề này và chế tạo các ống kính đặc biệt cho máy ảnh khung cắt, mà Canon biểu thị bằng tiền tố EF-S * và Nikon, DX.

* Lưu ý về ống kính Canon: ống kính EF hoạt động trên cả khung hình đầy đủ và máy ảnh khung cắt, trong khi EF-S chỉ hoạt động trên thân khung cắt.

Chọn đúng ống kính cho mình

Với máy ảnh DSLR, bạn không giới hạn mua ống kính của các nhà sản xuất bạn đàng dùng, mà bạn còn có thể mua các ống kính của các hãng thứ 3 với giá cả phải chăng mà chất lượng có khi bằng hoặc hơn nếu so cùng ống kính trong tầm giá. Các hãng như Sigma, Tokina và Tamron nói riêng là các nhà sản xuất thứ ba cho các hãng Canon, Nikon, Pentax và Sony. Điều quan trọng là làm nghiên cứu của bạn. Kiểm tra trang web và tạp chí có uy tín như B&H để xem lại các ống kính mới nhất và tốt nhất trong phạm vi tiêu cự mà bạn muốn. Tiết kiệm được tiền cho mình và có được ống kính tốt nhất mà bạn có thể. Thấu kính giá rẻ sẽ không bao giờ cho bạn được hình ảnh sắc nét và bạn sẽ luôn thất vọng về những bức mình chụp và nhận thấy có khi còn xấu hơn cả chụp bằng điện thoại. Cuối cùng, nhớ lắp thêm các bộ lọc UV trên tất cả các ống kính của bạn để bảo vệ kính khỏi bị trầy xước hoặc trong thời tiết xấu tránh để kính bạn bị mốc, xướt sát

Mẹo xử lý để chất lượng hình ảnh đẹp hơn khi sử dụng máy ảnh

  • Áo mưa máy ảnh

    250,000VNĐ
  • Bao da Sony A5100,A6000,A7R

    250,000VNĐ
  • Bao da Sony A7II

    300,000VNĐ 250,000VNĐ Giảm giá!
  • Bộ 2 Pin+Sạc Đôi RAVPower LP-E6 cho máy ảnh CANON

    1,150,000VNĐ 820,000VNĐ Giảm giá!
  • Bộ 2 pin+Sạc đôi RAVPower NP-W126S cho Fujifilm, FinePix X-A5, X-H1, X-A10, X100F, X-T10, X-T20, X-Pro1, X-Pro2, 30EX

    900,000VNĐ 750,000VNĐ Giảm giá!
  • Bộ dụng cụ vệ sinh máy ảnh 3 món

    60,000VNĐ
  • Bộ dụng cụ vệ sinh máy ảnh 9 trong 1 VSGO

    350,000VNĐ
  • Bộ Pin sạc Fuji NP-W126 Kingma

    800,000VNĐ 600,000VNĐ Giảm giá!
  • Bộ vệ sinh Sensor CCD SWAB

    130,000VNĐ 100,000VNĐ Giảm giá!
  • Chống rung máy ảnh Steadycam

    450,000VNĐ
  • Combo pin + sạc BLH7E cho Panasonic Lumix Dmc-DMC-GM1 DMC-GM1K DSTE

    500,000VNĐ 400,000VNĐ Giảm giá!
  • Dán màn hình máy ảnh Canon

    100,000VNĐ
  • Dán màn hình máy ảnh Nikon

    100,000VNĐ
  • Dán màn hình máy ảnh Sony

    100,000VNĐ
  • Dây bấm mềm Canon Lynca

    100,000VNĐ
  • Áo mưa máy ảnh

    250,000VNĐ
  • Bộ dụng cụ vệ sinh máy ảnh 3 món

    60,000VNĐ
  • Bộ dụng cụ vệ sinh máy ảnh 9 trong 1 VSGO

    350,000VNĐ
  • Bút lau len 2 trong 1

    40,000VNĐ
  • Dụng cụ vệ sinh Sensor máy ảnh

    100,000VNĐ
  • Đồng hồ đo độ ẩm để bàn

    100,000VNĐ
  • Đồng hồ đo độ ẩm mini

    40,000VNĐ
  • Fillter FOTGA SLIM WIDE BRAND UV đủ phi cho các ống kính

    230,000VNĐ
  • Filter ND Fotga ND2-ND400 phi 82

    650,000VNĐ